Хангалттай нойртой байх нь эрүүл бие болон сэтгэл зүй, өдрийн бүтээмж, амжилтын үндэс байдаг.
Өглөө ажил, хичээлийн цагтаа бэлэн байхын тулд нэлээд эрт босох шаардлагатай болдог шүү дээ. Өдөр бүр эрт босох нь тухайн өдрийн хамгийн том тэмцэл байдаг хүмүүс цөөнгүй. Тэгвэл бид Энэтхэг улсын нойрны төвийн захирал болох доктор Абхинав Сингх-ын туршилт дээр тулгуурласан өглөө эрт босоход туслах зөвлөмжийг хүргэж байна.
ЭРТ УНТААРАЙ
Хэт их дэлгэцний хэрэглээнээс шалтгаалан оройтож унтаж байна уу. Хэрэв энэ зуршлаа хаяхгүйгээр эрт босдог болно гэвэл хэцүүхэн л байх нь. Эрт босмоор байвал эрт унт. Хэдий чинээ орой унтана, босоход төдий чинээ хэцүү байх болно.
Эрт унтах нь эрүүл мэндэд тустай. Судалгаанаас харахад хүмүүсийн унтах цаг нь эрүүл мэндтэй холбоотой байдаг бөгөөд шөнө эрт унтдаг хүмүүс эрүүл чийрэг байдаг.
CAFFEINE, СОГТУУРУУЛАХ УНДААНЫ ХЭРЭГЛЭЭГ ХЯЗГААРЛАХ
Унтахаасаа зургаан цагийн өмнө caffeine хэрэглэх нь нойрыг сэргээдэг. Үүний нэгэн адил, унтахын өмнө хэдэн цагийн турш согтууруулах ундаа хэрэглэх нь чанартай нойр авах боломжгүй болгодог.
ЭРҮҮЛ ӨГЛӨӨНИЙ ЦАЙ УУГААРАЙ
Нэгэн судалгаагаар цусан дахь сахарын хэмжээг нэмэгдүүлээгүй их хэмжээний нүүрс ус агуулсан өглөөний цай идсэн оролцогчид өглөөний цагаар илүү сэргэг байсан. Цусан дахь сахарын хэмжээг ихэсгэдэггүй эрүүл нүүрс ус нь овъёос, үр тарианы хивэг, үр тарианы талх, жимс, хүнсний ногоо орно. Өглөөний цайны гурилан бүтээгдэхүүн, цагаан талх нь цусан дахь сахарын хэмжээг ихэсгэдэг.
ОРОЙН ХОООЛОО ЭРТ ИДЭЭРЭЙ
Эрт хооллох нь эрт унтах, эрт сэрэхэд тусалдаг болохыг тогтоожээ. Нэгэн судалгаагаар оролцогчид нойрны хуваариа хоёр цагийн өмнө амжилттай сольж, сэрсний дараахан өглөөний цайгаа ууж, өдрийн хоолоо өдөр бүр нэгэн зэрэг идэж, оройн 7 цагаас хойш хоол идэхгүй байж чадсан байна.
Хоолны цагийг эрт болгон өөрчлөх нь таны циркадийн хэмнэлд нөлөөлж, унтах цагийн хуваарьт нөлөөлж болох юм. Циркадийн хэмнэл нь 24 цагийн турш бие махбодид тохиолддог биологийн хэлбэлзэл бөгөөд бид ядарч сульдах эсвэл сэрэмжтэй байх үед нөлөөлдөг. Хоол идэх, гэрэлд өртөх, биеийн тамирын дасгал хийх зэрэг хүчин зүйлсийн цаг хугацаа нь хүний циркадийн хэмнэлийг өөрчилдөг.
ӨГЛӨӨ НАРЛАХ
Өглөө гэрэл гэгээтэй байх нь хүний унтах хуваарийг өөрчлөх, сэрэх цагийг эрт болгоход тусалдаг. Боломжтой бол өглөө гадаа цагийг өнгөрөөж, гэрлийн нөлөөг нэмэгдүүлэхийг хичээ. Та өглөөний цайгаа нарны гэрэлд ууж эсвэл гадаа дасгал хийж болно.
Хэрэв цаг агаар эсвэл ажлын хуваарийн улмаас өглөө гадаа гарах боломжгүй бол гэрлийн эмчилгээ хийх талаар бодож үзээрэй. Хурц гэрэл цацруулдаг чийдэн эсвэл нар туссан газар суух болох юм.
ДАСГАЛ ХИЙ
Өглөө дасгал хийх нь хүний унтах хуваарийг өөрчлөхөд тусалдаг. Тогтмол дасгал хийх нь нойрны чанарыг сайжруулж, өдрийн ядаргаа, ялангуяа нойргүйдэлд өртдөг хүмүүст тусалдаг.
Өдрийн өөр өөр цагт дасгал хийж туршаад дараа нь өөртөө хамгийн сайнаар нөлөөлж байгаа дасгал болон цагаар үргэлжлүүлээрэй.
УНТАХЫН ӨМНӨ ГЭРЛЭЭС ЗАЙЛСХИЙ
Оройн гэрэлд өртөх нь таны нойрны хуваарь, циркадийн хэмнэлийг алдагдуулж болзошгүй юм. Шөнийн цагаар гэрлээ бүдгэрүүлэх, унтаж байхдаа харанхуй хөшиг ашиглах, унтахынхаа өмнө дижитал төхөөрөмж ашиглахгүй байх, оройн цагаар дижитал төхөөрөмж ашиглах үед цэнхэр гэрлийг шүүдэг тусгай нүдний шил зүүх зэрэг байж болно.
Нийтлэлийг Х.Түмэнжаргал
