"Мөнгөөр аз жаргалыг худалдаж авч болдоггүй" гэдэг үгтэй та санал нийлдэг үү? Тэгвэл Харвардын Бизнесийн сургуулийн эрдэмтэд таны энэ бодлыг өөрчлөх нэгэн сонирхолтой судалгааг танилцуулжээ. Хамгийн гол нь танд хэдэн төгрөг байгаадаа биш, түүнийг юунд зарцуулж байгаад хамаг учир оршиж байна.
Судалгааны тухай
Харвардын профессор Эшли Уилланс (Ashley Whillans) тэргүүтэй түүний багийнхан 2017 онд "Buying Time Promotes Happiness" (Цаг хугацаа худалдаж авах нь аз жаргалыг дэмждэг) нэртэй томоохон хэмжээний судалгааг АНУ-ын Шинжлэх ухааны академийн сэтгүүл (PNAS)-д нийтлүүлсэн юм. Судалгаа нь АНУ, Канад, Нидерланд зэрэг орнуудын 6,000 гаруй насанд хүрэгчдийг хамруулсан томоохон туршилт болжээ. Тэд хүмүүсийн сэтгэл ханамж, өдөр тутмын стрессийг хэмжиж үзэхэд нэгэн ижил дүр зураг ажиглагдсан байна.
Туршилт: Судлаачид оролцогчдод 40 ам.доллар өгөөд хоёр өөр даалгавар өгчээ.
1. Эхний долоо хоногт: Мөнгөөрөө өөртөө таалагдсан бодит эд зүйл (хувцас, ном, дарс гэх мэт) худалдаж авах.
2. Дараагийн долоо хоногт: Мөнгөөрөө өөрийнхөө өмнөөс хүнээр ажил хийлгэж "цаг хугацаа" худалдаж авах (гэр цэвэрлэгээ, хоол хүргэлт, хувцас угаалга, эсвэл ажил руугаа таксигаар явах гэх мэт).
Судлаачид оролцогч бүрээс худалдан авалт хийсэн өдрийнх нь төгсгөлд сэтгэл санааны байдлыг нь асууж, дараах хоёр зүйлээр хэмжүүр тогтоожээ:
- Эерэг сэтгэл хөдлөл: Тухайн өдөр хэр их баяр баясгалан, таашаал мэдэрсэн.
- Цаг хугацааны дарамт: Тухайн өдөр хэр их яарсан, стресстсэн, хийх ажилдаа дарагдсан мэдрэмж төрж байгаа эсэх.
"Цаг" бол хамгийн үнэтэй аз жаргал
Туршилтын үр дүнд хүмүүс эд зүйл худалдаж авснаас илүүтэйгээр цаг хугацаа хожсон үедээ хавьгүй илүү аз жаргалтай байсан байна. Мөнгөөрөө гэр цэвэрлэх эсвэл хоол хийх гэх мэт өөрийнх нь дургүй, ядаргаатай ажлыг бусдаар хийлгэсэн хүмүүс "цаг хугацааны дарамт"-аас ангижирч, сэтгэл санаа нь илүү тайван байжээ.
Мөнгө хэр их байх ёстой вэ?
Сонирхолтой нь, энэ нөлөө зөвхөн баян хүмүүст биш, дунд болон дундаас доош орлоготой хүмүүст ч ижилхэн ажиглагдсан. Өөрөөр хэлбэл, бага хэмжээний мөнгөөр ч гэсэн өөртөө чөлөөт цаг гаргах нь аз жаргалын түвшинг шууд нэмэгдүүлдэг байна.
Монголд энэ хэр бодит вэ?
Улаанбаатар шиг түгжрэлтэй, амьдралын хэмнэл хурдан хотод Эшли Уиллансын зөвлөгөө маш чухал:
1. Түгжрэл ба цаг: Хэрэв та автобус хүлээж эсвэл замын түгжрэлд маш их ядарч байгаа бол хааяа ч гэсэн такси барих нь танд зүгээр нэг "тансаглал" биш, харин сэтгэл зүйн эрүүл мэнддээ оруулж буй хөрөнгө оруулалт юм.
2. Дургүй ажлаа хөнгөвчлөх: Гэрээ цэвэрлэх эсвэл хоол хийхэд хамаг амралтын өдрөө зарцуулж стресстэж байснаас, хааяа нэг хагас сайн өдөр гэр цэвэрлэгээний үйлчилгээ аваад тэр цагтаа найзуудтайгаа уулзах эсвэл унтаж амрах нь таныг маргаашийн ажилдаа илүү эрчимтэй ороход тусална.
3. Технологийг ашиглах: Манай залуус аппликэйшн ашиглан хоол, хүнсээ захиалж цаг хэмнэдэг болсон нь шинжлэх ухааны үүднээс "аз жаргалаа худалдаж авч" байгаа маш зөв хэлбэр юм.
Дүгнэлт: Мөнгө танд инээмсэглэл худалдаж авч өгөхгүй байж магадгүй ч, таныг зовоодог "цаг хугацааны дарамт"-ыг үгүй хийж, дуртай зүйлээ хийх боломжийг олгож чадна. Дараагийн удаа илүү мөнгө гарвал шинэ хувцас авах уу, эсвэл өөртөө 2 цагийн амралт "худалдаж авах" уу гэдгээ бодож үзээрэй.
