Сербийн улс төрд сүүлийн 10 гаруй жил ноёрхсон Александр Вучич 2026 оны аравдугаар сарын 25-нд болсон парламентын ээлжит бус сонгуульд ялагдсанаа хүлээн зөвшөөрлөө. Авлигын эсрэг тэмцэж, төрийн хариуцлага, ардчиллыг бэхжүүлэхийг шаардсан оюутнуудын тэргүүлсэн хөдөлгөөн сонгуульд олонхын суудал авахаар болж, Балканы бүсийн орны улс төрд томоохон өөрчлөлт авчирлаа.
Сербийн парламент нийт 250 суудалтай бөгөөд олонх бүрдүүлэхэд 126 суудал шаардлагатай. Иймээс оюутнуудын дэмжлэгтэй жагсаалт урьдчилсан тооцоогоор дангаараа олонх болох боломжтой байна.
Сонгуулийн ирц бараг 70 хувьд хүрсэн нь 1992 онд Югослав задарснаас хойших хамгийн өндөр үзүүлэлт гэж мэдээлжээ.
Сонгуулийн ялагдлын цаадах шалтгаан буюу хоёр жил үргэлжилсэн оюутнуудын эсэргүүцэл
Энэхүү сонгуулийн үр дүн гэнэт бий болоогүй. Оюутнуудын эсэргүүцэл 2024 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд Сербийн Нови-Сад хотын төмөр замын буудлын дээврийн саравч нурж, 16 хүн амиа алдсан ослын дараа эхэлсэн юм.
Олон нийтийн зүгээс буудлын засвар, барилгын ажилтай холбоотой баримт бичгийг ил тод болгох, осолд буруутай этгээдүүдэд хариуцлага тооцохыг шаардсан. Тэдний эсэргүүцэл аажмаар өргөжиж, авлига, төрийн байгууллагуудын хариуцлага, шүүхийн хараат бус байдал болон ардчиллын асуудлыг хөндсөн үндэсний хэмжээний хөдөлгөөн болжээ.
Засгийн газрыг огцрохыг шаардсан жагсаал, их сургуулиудын хичээл хаялт, замын хөдөлгөөн хаасан тайван эсэргүүцэл олон хотод өрнөсөн. Эсэргүүцэгчдийн шаардлагын нэг нь парламентын ээлжит бус сонгууль явуулах байв. Вучич есдүгээр сард ээлжит бус сонгууль зарласнаар оюутнуудын хөдөлгөөн эрх баригч намтай сонгуулиар өрсөлдөх боломжтой болсон юм.
Александр Вучич гэж хэн бэ?
Тэр Сербийн улс төрд 2012 оноос хойш эрх баригч хүчний гол удирдагчдын нэг байж, 2014 оноос ерөнхий сайд болон ерөнхийлөгчийн албыг ээлжлэн хашсан улс төрч. Түүний Сербийн дэвшилтэт нам (SNS) төрийн эрх мэдлийг төвлөрүүлсэн, хэвлэл мэдээллийн хараат бус байдал болон авлигын асуудлаар олон нийтийн шүүмжлэлд өртөж ирсэн.
Вучич энэ удаагийн сонгуульд ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа орхин, эрх баригч хүчний жагсаалтыг тэргүүлж, дахин засгийн газрын тэргүүн болохыг зорьсон юм. Тэрбээр ялагдлаа хүлээн зөвшөөрөхдөө оюутнуудын жагсаалт ялсныг мэдэгдсэн ч сонгуулийн ялагдалд бие даасан хэвлэл мэдээлэл болон гадаадын оролцоог буруутгасан байна.
Оюутнуудын хөдөлгөөн цаашид хэрхэн засаглах вэ?
Сонгуулийн ялалт нь шинэ засгийн газар бүрдэж, амласан өөрчлөлтүүд шууд хэрэгжинэ гэсэн үг биш. Хөдөлгөөнд нэгдсэн нэр дэвшигчдийн жагсаалтад их сургуулийн багш, эмч, жүжигчин, фермер зэрэг олон салбарын хүмүүс багтсан ч тэдний засгийн газрын бүтэц, удирдлагын асуудал тодорхойгүй хэвээр байна.
821
