Өдрийн хоолны ширээн дээрээс тухайн орны талаар хэр ихийг мэдэж болох бол? Дэлхийн улс орнуудад хүүхдүүдийн сургууль дээрээ иддэг хоол ихээхэн ялгаатай. Зарим газар будаа, шөл, хачир өдөр тутмын цэсэнд байдаг бол зарим оронд паста, талх, салат зонхилно. Харин зарим улс сургуулийн хоолыг зөвхөн хүүхдийг хооллох төдий зүйл бус, эрүүл хооллолт, хоолны боловсрол, тэр ч байтугай орон нутгийн хүнсний үйлдвэрлэлийг дэмжих арга гэж үздэг. Тэгвэл дэлхийн улс орнуудын хүүхдүүд үдийн цайны цагаар юу иддэг вэ?
Япон：Хоол нь өөрөө нэг төрлийн хичээл
Японд сургуулийн хоолыг kyushoku гэж нэрлэдэг бөгөөд сургуулийн хоол нь хүүхдэд хоол хүнсний талаар мэдлэг олгох “амьд сургалтын материал” гэж үзэгддэг. Цэсэнд будаа, шөл, загас эсвэл мах, хүнсний ногоо, сүүн бүтээгдэхүүн зэрэг олон төрлийн хүнс орж болно. Мөн орон нутгийн бүтээгдэхүүн, тухайн бүс нутгийн уламжлалт хоолыг сургуулийн цэсэнд ашиглахыг дэмждэг. Өөрөөр хэлбэл, хүүхэд хоолоо идэхдээ зөвхөн шим тэжээл аваад зогсохгүй ямар хүнс хаана үйлдвэрлэгддэг, тухайн нутгийн хоолны онцлог юу вэ гэдгийг суралцах боломжтой.
Өмнөд Солонгос：Нэг таваг хоолонд олон төрлийн хачир
Солонгосын сургуулийн өдрийн хоолыг төсөөлөхөд будаа, шөл, кимчи болон төрөл бүрийн хачир хамгийн түрүүнд санаанд орно. Энэ нь Солонгосын уламжлалт хоолны хэв маягтай холбоотой. Нэг тавагт зөвхөн үндсэн хоол бус, өөр өөр амт, бүтэцтэй хэд хэдэн хачир зэрэгцэн тавигддагаараа онцлогтой. Тиймээс Солонгосын сургуулийн хоолыг харахад л тус улсын өдөр тутмын хоолны соёлын нэг хэсгийг олж харж болно.
Франц：Үдийн хоолыг бүтэн хоол гэж үздэг
Францад сургуулийн хоол нь нэг үндсэн хоолоор хязгаарлагдахгүй. Сургуулийн хоолны зохицуулалтад олон төрлийн хүнсийг тэнцвэртэйгээр өгөх, жимс, хүнсний ногоо, сүүн бүтээгдэхүүнийг цэсэнд оруулах зэрэг шаардлага тавьдаг. Францын Боловсролын яамны мэдээллээр сургуулийн үдийн хоолыг хүүхдийн хооллолтын боловсролын нэг хэсэг гэж үздэг бөгөөд хооллох цаг нь сурагчид амрах, ярилцах, шинэ амтыг танин мэдэх боломж байх ёстой гэж тайлбарладаг.
Итали: Паста, улирлын хүнс ба орон нутгийн амт
Италийн сургуулийн цэс нь тус улсын өдөр тутмын хоолны хэв маягтай ойр. Паста, будаа, хүнсний ногоо, мах, загас зэрэг хүнс цэсэнд ордог. Италийн хувьд сургуулийн хоолыг зөвхөн “хүүхдийг хооллох” асуудал бус, зөв хооллолтын дадал бий болгох боломж гэж авч үздэг. Мөн олон сургуулийн хоолны үйлчилгээ орон нутгийн хүнсний бүтээгдэхүүнтэй холбоотой байдаг.
Финланд: Сургуулийн хоол үнэгүй
Финландын систем бүр өөр сонирхолтой. Тус улсын үндсэн боловсролын тогтолцоонд сурагчдад өдөр бүр үнэ төлбөргүй сургуулийн хоол олгодог. Финландын Үндэсний боловсролын агентлагийн мэдээллээр 6–18 насны хүүхдүүдэд зориулсан боловсролын үйлчилгээнд өдөр тутмын сургуулийн хоол багтдаг.
Англи: Сургуулийн хоолонд хүртэл стандарт бий
Англид төрийн санхүүжилттэй сургуулиудын хоолонд үндэсний стандарт мөрддөг. Жишээлбэл, сургуулийн үндсэн хоолонд цардуул агуулсан хүнс, уураг, хүнсний ногоо эсвэл салат байх шаардлагатай. Мөн жимс, хүнсний ногоо, сүүн бүтээгдэхүүнийг тогтмол өгөх, өөх тос, давс, сахар ихтэй хүнсний хэмжээг хязгаарлах зэрэг зохицуулалттай. 2026 оны есдүгээр сард Английн Засгийн газар сургуулийн хоолны стандартыг шинэчлэх шийдвэр гаргасан бөгөөд шинэ шаардлагууд 2027 оноос хэрэгжихээр төлөвлөгджээ.
Бразил: Сургуулийн хоолоор дамжуулан фермерүүдийг ч дэмждэг
Бразилд сургуулийн хоолны үндэсний хөтөлбөр олон сая сурагчийг хамардаг бөгөөд сургуулийн хоолыг орон нутгийн хүнсний үйлдвэрлэл, тэр дундаа гэр бүлийн аж ахуйтай холбох зарчим чухал байр суурь эзэлдэг. FAO-ийн мэдээллээр Бразилын туршлага нь сургуулийн хоолыг хүүхдийн шим тэжээлээс гадна орон нутгийн эдийн засаг, гэр бүлийн фермерүүдийг дэмжих хэрэгсэл болгон ашиглаж болох жишээ болсон.
Тэгвэл сургуулийн хоол бидэнд юу хэлж байна вэ? Улс бүрийн цэсийг харьцуулахад нэг сонирхолтой зүйл анзаарагдана. Сургуулийн өдрийн хоол бол тухайн улсын хоолны соёлын жижигхэн тусгал юм.
Японд орон нутгийн хүнс, хоолны боловсролыг чухалчилдаг бол Финландад сургуулийн хоолыг бүх сурагчид хүрэх боловсролын үйлчилгээний нэг хэсэг болгожээ. Бразилд сургуулийн хоолыг орон нутгийн үйлдвэрлэлтэй холбодог бол Англид тодорхой хүнсний бүлэг, шим тэжээлийн шаардлагаар зохицуулдаг. Харин Франц, Солонгос, Итали зэрэг оронд өдөр тутмын уламжлалт хоолны хэв маяг нь сургуулийн цэсэнд илүү тод харагддаг.
Тиймээс дараагийн удаа гадаадын сургуулийн өдрийн хоолны зургийг харахдаа зөвхөн “амттай харагдаж байна уу?” гэж биш, “Энэ хоол тухайн орны талаар юу хэлж байна вэ?” гэж хараад үзээрэй.
Та аль улсын сургуулийн өдрийн хоолыг нэг өдөр идэж үзэхийг хүсэж байна?
6061
